Donanım Haber / İnceleme

AMD RYZEN ZEN MİMARİSİNİ YAKINDAN TANIYALIM

Zen Mimarisi

2016’yıllında  düzenlenen Hot Chips sempozyumundan önce AMD, Zen x86 ailesinin baş mimarı Mike CLARK, her saat hızı başına %40 komut artışı (IPC) hedeflerine ulaştıklarını açıklamıştı.Daha sonra 13 Aralık’ta yapılan New Horizon etkinliğinde Lisa SU’nun bunun daha da üstüne çıkıldığını belirtti.

Yeni bir çekirdek motorunu alıp, performans için ince ayar çektikten sonra yüksek bant genişliğine sahip düşük gecikmeli önbellek eklediklerini belirten Mike CLARK, ihtiyaç duyulduğu zaman yüksek performans çıkışı elde edebilmek için mimariyi SMT (Simultaneous Multithreading) ile güçlendirdiklerini de açıklamasına ekledi. Clark ayrıca 14nm FinFET üretim süreci sayesinde daha fazla güç tasarrufunun elde edileceğini de belirtti.

AMD; yeni çekirdek tasarımı, daha iyi önbellek ve daha iyi güç tüketimi hedeflerine nihayet ulaşabilmiş gibi görünüyor. AMD çekirdek ve önbellek tasarımı için uzun süredir uğraşıyordu. Mike CLARK güç tüketimi için mimari tasarımının ilk gününden itibaren yaptıkları analizler ile IPC artışını sağlamak için doğru özellikleri seçtiklerini belirtti.

Zen mimarisine çekirdek tasarımı konusunda yardımcı olan önemli detaylardan biri de SMT tabanlı çekirdek kullanımı oldu. Bu sayede işlemcinin multithreading fonksiyonları, Intel’in HyperThreading modeline benzer bir rol kazandı.

Mike CLARK, Zen mimarisinin komut işleme kapasitesinden söyle bahsetti. Buna göre Zen mimarisi hem aynı anda daha fazla komut işleyebilecek, hem de bekleme kuyruğunda daha fazla komut tutabilecek.

Mike CLARK ayrıca yeni mimarinin, işlemcinin kullanılmayan kısımlarını tespit edip ilgili silikon bölgesini kapattığını ve bu sayede önemli miktarda güç tasarrufunun elde edildiğini belirtti.

Zen Mimarisi Teknik Özelliklerin Karşılaştırılması

Zen mimarisinin yaratıcısı  Mike CLARK, Zen ailesinin bir hedef değil, başlangıç noktası olduğunu ve AMD’nin yarışta kalmak için yüksek performanslı ürünlerini bir sonraki nesile taşımakta kararlı olduğunu belirtmişti.

Kullanıcılarının asıl merak ettiği konu ise test için kullanılan dört ve sekiz çekirdekli AMD Ryzen işlemcileri. Test için kullanılan silikon parçaları, Summit Ridge FX Ryzen işlemcilerin temelini oluşturuyor. Hem dört, hem de sekiz çekirdekli silikon örneği’de SMT teknolojisini destekliyor. Bu sayede her ayrık işlemci çekirdeği, aynı anda iki thread işleyebiliyor.

AMD’nin önceki nesil işlemcileri Bulldozer, Piledriver ve Excavator’da ise bu tasarım biraz daha değişikti. Bu işlemciler çift çekirdek modül kullanıyordu ve çekirdekler yetersiz miktarda mantık birimlerini aralarında paylaşıyordu. Zen işlemcilerde ise her çekirdek kendi mantık birimine sahip olacak ve çekirdekler sadece L3 önbelleğini paylaşacak.

AMD, Zen mimarisinin üretim sürecinde Polaris mimarili ekran kartları için kullandığı 14nm FinFET litografi yöntemini kullanıyor. FinFET tasarımı, Intel’in 22nm tasarımlarında kullandığı Tri-Gate transistör düzenini kullanıyor. Özünde 3D transistör tasarımı olan Tri-Gate ile bileşenlerin mikroskobik seviyelere küçültülmesiyle ortaya çıkan enerji kaçaklarının önüne geçiliyor.

Zen Yonga Seti

AMD, yonga seti alanında işleri basitleştirmek için yeni CPU ve APU soketlerini birleştirmeye karar verdi. Yeni AM4 soketi ise bu işlevi görecek. Bu sayede tek bir AM4 anakart ile tüm Zen ailesi işlemcilerini kullanabileceksiniz.

Yeni AM4 soketi, pin yoğunluğu açısından kendisinden önce gelen AM3+ soketine göre ciddi bir artış sunuyor. AM3+ soketi 942 pine sahipken AM4 bu sayıyı 1331’e çıkarmış durumda. Ancak bütün AM4 uyumlu işlemciler bu pinlerin tamamını kullanmayacak. Zira Bristol Ridge APU’lar tüm PCIe yollarına veya sunulan bellek seçeneklerine ihtiyaç duymayacak.

AM4 ile birlikte AMD Zen ürünleri için bir soket birliği oluşturulacak olsa da, farklı seviyelerde AM4 anakartları göreceğiz. Gelen bilgilere göre yeni AMD platformu için üç ayrı yonga seti olacak. X370 olarak adlandırılan ilk set, sekiz çekirdekli yüksek performanslı Zen işlemcileri için kullanılacak. X370 dışında ana akım kullanım için B350 ve giriş seviyesi için A320 yonga setlerini göreceğiz.

X370 yonga seti hakkında gün yüzüne çıkan bir diğer detay ise overclocking+ desteği. Bu teknoloji sayesinde Zen mimarisine en derin seviyede sistem kontrolü sunulacak ve aynı zamanda ikiz CrossFireX ve SLI sistemlerinin ihtiyaç duyacağı x16 bant genişliğini sağlamak için 36 PCIe 3.0 yolunun tüm potansiyeli kullanılacak.

Ana akım model olan B350 yonga seti daha düşük seviyede overclock destekleyecek ancak görünüşe göre piyasaya sürüldüğü zaman CorssFireX ve SLI gibi teknolojileri desteklemeyecek. Giriş seviyesi A320 ise ne overclock, ne de çoklu GPU kullanımını destekleyecek.

Kaynak:Technopat.com


Bu makaleyi 4 dakikada okuyabilirsiniz.